malnova bitakoro

Tiu ĉi estas la lasta artikolo de bitakoro sub la servado de 'blogspot' per la teĥnologio de 'blogger'. Tion mi jam avertis! Ekde nun, por legi la blogon bonvole krozu al jena nova retadreso:

• http://bitakoro.blogdns.org

Mi petas ke vi aktualigu viajn ligilojn, privatajn kaj publikajn.

Kial ŝanĝi? Nu, estas pluraj kialoj. Ĉio komenciĝis tuj post la lasta aktualigo de la fasono, tiun kiun vi vidas, nigrofonan. Tuj evidentiĝis ke la legebleco malpliboniĝis pro la forta kontrasto, sed dum plurmonata silento mi eĉ ne pensis pri mia blogo. Reveninte, mi planis ŝanĝon nur de la fasono. Sed la iom komplika maniero fari tion (konservante la nunan flankan informon), kaj la sperto atingita dum mia laboro kiel retejestro de mia edzino kaj mia ĥoro, kuraĝigis min paŝi iom pli antaŭen.

La nova bitakoro estas eldonata pere de PHPa programo nomata sNews, kiu tre similas al aliaj blogiloj aŭ eldoniloj (teĥnike, "Enhav-Mastrumaj Sistemoj") kiaj Word Press, Movable Type, ktp. La avantaĝo de sNews troviĝas en tio ke ĝi estas treege simpla kaj por instalado (temas pri nur unu dosiero!) kaj por modifado kaj vartado. Krome, oni povas tre facile esperantigi la interfacon, ĝi estas tute sendependa de la fasono (teĥnike, la fasono prezentiĝas per stilfolioj; vi povas adapti kiun ajn stilfolion al la prezento; kaj stilfolioj estas facile kaj senpage rikolteblaj tra la reto), mi havas pli naturan kontrolon pri bildoj kaj, ĝenerale, kiu ajn ero de la blogo... Nu estas pluraj avantaĝoj.

En la novan blogon, mi metis ĉiujn artikolojn ekde oktobro kaj kelkajn de la komenco; mi planas transafiŝi la plej interesajn artikolojn, sed iom post iom. Bedaŭrinde, reafiŝado la komentojn estas tro peza laboro, do mi lasos ilin ĉi tie. Tiun ĉi retejon principe mi ne fermos.

Do, mi esperas ke vi ĝuu la novan bitakoron. Bv. laŭeble kaj nespame diskonigi la novan retadreson.

Etiquetas: blogo

Dum tiu ĉi pasinta semajno, malvarmo atingis mian regionon kaj varmigiloj iĝis nepraj. Post nekutima longa aŭtuno (sezono kiun mi ŝatas, kiel mi iam diris), finfine jen la vintreca malvarmo, kiel montras la humuraĵo de ŝatata bildstriisto Antonio Fraguas "Forges" (kiu krome estas simpatianto de esperanto). Ridetu!

Etiquetas: humuro

Mi prezentas la tradukon de la artikolo publikigita okaze de la esperanto-tago, kiun mi escepte verkis en la hispana.

En la hispana? Aŭ mi devus diri "en la kastilia"? Kiel ververe nomiĝas mia denaska lingvo, kaj kial? Tro pretendema mi estus, se mi strebus al respondo de la lastaj demandoj. Sed ja veras ke la nomo de mia lingvo, internacie akceptata, estas la ekvivalento al "español" en la koncerna lingvo, kiu koincidas kun la gentnomo de Hispanujo.

Kaj jen ĝuste la problemo: ke lingvo ricevas la saman nomon al gentonomo. Tial, pere de la fama hipotezo de Sapir-Whorf, la mensa bildo de ambaŭ konceptoj emas kuniĝi, malgraŭ tio ke ili tute ne identas. Ekzemple, iu lingvo povas esti parolata de pluraj popoloj kaj reciproke, iu popolo povas paroli plurajn lingvojn. Tiu artifika egaligo inter la nomoj de lingvo kaj popolo, permesas al fundamentistaj naciistoj preni "la parton kiel la tuton", do, lingvon kiel nacion aŭ kiel fundamentan nacian identigilon. Ili simple ne pravas.

En la okazo de mia lingvo, se ni diras "hispana lingvo", ni senintence apogas la vidpunkton "(la) lingvo parolata (nur) en Hispanujo" kaj kaŝas la fakton ke en la lando ekzistas pliaj lingvoj, kies parolantoj ĉagreniĝas pro la forgeso de siaj hispanaj lingvoj. Diri "kastilia lingvo" iritas sudamerikanojn, ĉar ili malkonsentas paroli "region-rangan lingvon": ili parolas imperian lingvon, ne malpli!

Tiuj ĝenoj malaperus se ni ekzemple nomus tiun lingvon, "román-paladino", aŭ per io ajn same neŭtrala kiel "lingvo de Cervantes", verkisto kiu, kvankam totemo de la hispanaj ŝovinistoj, lia staturo kaj prestiĝo kiel kreinto modernan hispanan lingvon paligas tiun provincaĉan pretendon.

Do, ni multe pli feliĉus se la lingvoj alprenus neŭtralajn nenaci-ligitan nomojn, kiel Sanskrito aŭ, pli proksime, kiel Esperanto, la lingvo normale uzata en tiu ĉi blogo.

Etiquetas: lingvo

Hoy es el dia del blog en esperanto. Como el mio ya lo escribo en esperanto, he decidido contribuir a esta jornada con una entrada en mi lengua natal, el español. La traducción al esperanto la publicaré en breve.

Hodiaŭ estas la Esperanto-Tago; kiel kontribuon al la kampanjo por la tago de esperanto-blogoj, mi verkas tiun ĉi artikoleton en mia denaska lingvo, la hispana; ĝian e-tradukon mi publikigos baldaŭ.

He dicho que iba a publicar en español... ¿o debía haber dicho "en castellano"? ¿cómo se llama mi lengua natal? ¿por qué se llama así?. Bueno, realmente sería muy ambicioso si pretendiera responder a estas últimas cuestiones. Pero el caso es que el nombre por el que se conoce internacionalmente mi lengua es el equivalente en cada idioma a "español", que coincide —¡caramba, qué coincidencia! (Les Luthiers)— con el gentilicio del país España.

Y ese es justamente el problema: que los idiomas reciban el mismo nombre que un cierto gentilicio. Por eso, en virtud de la célebre hipótesis de Sapir-Whorf, se refuerza la fusión mental de ambos conceptos, aunque no sean idénticos. Por ejemplo, un idioma puede ser de varios pueblos y/o un pueblo puede hablar varios idiomas. Esta igualdad artificial entre el nombre de un pueblo y el de un idioma permite a los nacionalistas fundamentalistas tomar "el todo por la parte", o sea, el idioma como nación o, al menos, como elemento identitario fundamental. Y no tienen razón.

En el caso que nos ocupa, decir “idioma español” refuerza la idea de “idioma que se habla en España” y tiende a ocultar el hecho de que en España se hablan otros idiomas, con lo que sus hablantes se cabrean (salvo los independentistas, que para ellos el “español” es un idioma que se habla en el “extranjero”). Decir “idioma castellano” le molesta a los sudamericanos, porque no les parece bien hablar un idioma de “categoría regional”: ellos hablan un idioma imperial ¡qué caramba!

Todos estos males desparecerían grandemente si al español, por ejemplo, se le llamara “román-paladino”, de gran tradición en nuestra fraseología, o algo igualmente neutro, como "lengua de Cervantes" que, si bien alude a un señor muy ligado a las alharacas nacionalistas españolas, no es menos cierto que su estatura y prestigio como creador de la moderna lengua española hacen sombra a esta pretensión provinciana.

Es decir, que mejor nos iría si los idiomas tomaran nombres neutros, como el Sanscrito, o sin ir más lejos, el Esperanto, la lengua en la que esta bitácora publica regularmente.

Etiquetas: lengua

Luis Restrepo verkis artikolon en sia blogo pri la malvenko de ŝakludisto Vladimir Kramnik kontraŭ la ŝakkomputilo Deep Fritz 10.

Luis opinias ke jam venis la momento kiam la monda ŝakĉampiono estas fakte komputilo. Kiel diris Anatoly Karpov, tio vere ne gravas, samkiel la ekzisto de biciklo ne malpermesas la atletajn konkursojn.

Mia opinio pri la afero estas ke, simple, komputiloj kapablas, multe pli bone ol homoj, parkeri jam luditajn matĉojn —kiuj per si mem donas respondojn al multaj ludsituacioj— kaj tie kuŝas vere ilia avantaĝo. Sed tio ne signifas ke komputiloj havas pli grandan strategian talenton ol homon.

Pri tio ĉi mi blogis antaŭlonge, okaze de egaliĝo de Kasparov kontraŭ, ĝuste, Fritz. Mi invitas al relego.

Etiquetas: ŝako

Antaŭ tri jaroj aperis la vortaro kiun kovis dum siaj lastaj jaroj la bedaŭrinde frue mortinta Fernando de Diego: la Granda Vortaro Hispana-Esperanto (GVHE). La verko, brik-forma kaj PIV-aspekta, imponas pro sia grandiozeco, precizeco, pezo kaj relative modesta prezo.

Estas du novaĵoj pri GVHE. La malbona: la eldono elĉerpiĝis kaj la eldonisto, Liven Dek, planas revizii eraretojn kaj poluri detalojn antaŭ ol reeldoni ĝin; do, atendado nepras.

Sed la alia novaĵo ne estas bona... estas bonega! La GVHE ĵus aperis rete, danke al Hispana E-Federacio (HEF) kaj ties retej-administranto (kaj prezidinto) Miguel Ángel Sancho, kiun helpis de alia hispana aktivulo José Rodríguez. Jen la retadreso: http://www.esperanto-es.net/diccionario/.

La prezento estas simpla interfaco kie la uzulo povas demandi pri kapvorto (nepre hispana, ĉar temas pri unudirecta vortaro) aŭ serĉi en la difinoj (kaj do, eblas serĉi esperanto-vorton). Tiu reta versio kunhavas la ĉefan trajton de la papera versio, nome, ke la frazeologio estas "plurhispana", do ĝi kalkulas pri diversaj variantoj de la hispana lingvo.

Des pli ĝojige, samideano Pablo Busto ĵus kreis serĉilon por la fasado de Fajrovulpo. Bedaŭrinde ĝi fuŝas la akcentitajn literojn; sed kredeble Pablo aŭ iu alia riparos ĝin.

Kia bonŝanco por hispanlingvaj esperantistoj!

Etiquetas: movado, vortaro

Verŝajne la vivo tre multe kostas lastatempe en Germanujo: preskaŭ 30 € por unu bierkruĉo!

:-D

Etiquetas: humuro

Jam pasis kelkaj semajnoj ekde mia lasta blogaĵo kaj ĉi-okaze mi kredas inde verki tagĵurnalecan afiŝon.

Kio plejmulte kulpis pri mia neatentado al blogo estis la kreazo kaj prizorgado la retejon de mia ĥoro Voĉensemblo 21a Jarcento, kaj la retejon de la butiko de mia edzino, Manoj kaj Koloroj; ĝi estas vendejoj de aferoj rilataj al manartaĵoj, pentrado, farbado kaj ornamado. La sperto atingita en tiu fako pri retejaj konstruoj pelis min konsideri la transloĝigon de tiu ĉi blogo al propra servilo, kun propraj iloj sendependaj de ekstera servo kia "blogspot", plena esperantigo de la interfaco, aliro laŭplaĉa al bildoj, ktp; konsideru tion realigota projekto kiu efektiviĝos post ne multe.

Krome, mi ĝuis la viziton de pluraj esperantistoj. Fine de oktobro venis Ivo Durwael kaj lia amiko Pierre. Ili gastis ĉe Roĝer, pri kiu mi parolis en antaŭa blogaĵo, kaj lia koramikino Olga; Roĝer vokis min kaj germanan esperantiston, Anja Kruze, kiu nuntempe laboras en Madrido, kaj ĉiuj kune iris viziti proksiman historiplenan urbon Toledo. La tago estis neforgesebla! vi povas vidi kelkajn fotojn.

Alia vizitinto estis Jukka Vaijarvi, finno kiun mi renkontis dum la UK de Berlino, en 1999, kie ni gastis en sama studenta tranoktejo. Li venis de Cherbourg (Francujo) ĝis Porto (Portugalujo) per velŝipo(!) kaj poste al Madrido per "normalaj" busaj rimedoj; li rakontis pri travivo de ŝtormo en la Bizkaja Golfo kaj aliaj enviindaj aventuroj...

Kaj laste, dum tiu ĉi semajno, venis la konata germano Ulrich Lins al kongreso pri la hispana intercivitana milito... en mia propra universitato, UNED. Lia alveno kungluas al la fakto ke li estas kunaŭtoro de artikolo por tiu kongreso, pri la utiligado de esperanto dum la milito. La alia aŭtoro estas Toño del Barrio, kiu lekciis la prelegan version de la artikolo. Pri tio ĉi estas detala raporto en Libera Folio.

Jen fotoalbumo pri tiuj improvizitaj e-aranĝetoj dum tiu ĉi aŭtuno.

Post-noto: la servilo kun la fotoj provizore paneas; espereble mi riparos tion post ne multe.Verŝajne la afero jam funkcias.

Etiquetas: movado, pasporta servo

La pasintan 12an de oktobro, ĵaŭde, estis nacia tago en mia lando kaj, do, feritago (tiel, multaj profitis, feriponton).La okazaĵo estis la jubileo de la unua elŝipiĝo de Kristoforo Kolumbo en amerikan grundon, la 12an de oktobro de 1492. La alpropriĝo de tiu historia ago fare de sinsekvaj hispanaj regantoj estas iom dubinda ĉar la ĉefgvidanto estis ĝenovano kaj la hispana ŝtato ne kreiĝis ĝis kelkaj monatoj poste; sed la fakto ke la iniciatintoj de tiu aventuro, la Katolikaj Gereĝoj, iĝis poste la unuaj regantoj de la ŝtatiĝinta lando, sufiĉis por fiksi la "naciecon" de la historiaĵo.

La celebrado nomiĝas oficiale Tago de la Hispaneco (aŭ, eble pli ĝuste, "hispanfrataro") kaj tio celas implikigi la hispanlingvajn amerikajn landojn kiuj, aliflanke, sentas la aferon tute male, laŭ emocia vidpunkto, pro la postaj historiaj okazaĵoj de altrudoj, malsan-kontaĝoj, sklavigoj, fiekspluatado kaj imperiismo fare de eŭropaj povolandoj.

Tamen mi ne parolos pri historio aŭ naciisma memfiero; fakte la mezuma hispana homo ne komprenas la celebradon kiel nacian tagon aŭ hispanecan tagon, sed kiel tagon de la Virgen del Pilar, kiu laŭlitere tradukiĝas kiel Madono de la Fosto. Do, temas pri religia jubileo de iama "montro" de la Virgulino Maria al apostolo Sankta Jakobo, apud fosto de ponto, kiu trairas la riveron Ebro en la urbo Zaragozo (ĉu oni sukcesis tiel prezice fiksi la daton de tiu intersanktula renkontiĝo, supoze okazinta tiom multe antaŭe, aŭ ĉu la dato estis fiksita kaprice en iu ajn vatikana kunsido? mi ne scias).

Ĝi estas unu el ĉefaj honoradoj de la hispana romkatolika eklezio. Tial, multaj virinoj estis nomitaj "María del Pilar" kiu rapide mallongiĝas al "Pilar"; fakte, en la lastaj tempoj, multaj gepatroj registras rekte la nomon "Pilar". La populareco de tiu nomo estas tre varia laŭ la epoko; nuntempe ĝi ne furoras, sed plu havas grandan akcepton de la gepatroj.

"Pilar" estas unu el la malmultegaj nomoj pure hispandevenaj: do, ĝi ne estas hispanigo de iu ajn hebrea-biblia, latina, ĝermana, slava aŭ araba nomo; alia tia nomo kiun mi sukcesas memori nun estas "Javier" [ĥavier'], pro la sanktulo Francisco de Javier, kiu naskiĝis en samnoma navara vilaĝo (ankaŭ alimaniere literumita "Xavier" aŭ "Xabier"). Se vi renkontas iam homon nomatan Javier aŭ Pilar estu preskaŭ certa ke temas pri hispano.

La "Pilar"-virino ofte fieras pri sia nomo sed, ĉu ili vere konscias ke ilia nomo estas "fosto"? ĉu ili ŝatus sian nomon tiel multe? ;-)

Etiquetas: religio, socie

Post kelkaj monatoj, mi revenas! Mi jam avertis (mi faris... ĉu ne?) ke reguleco ne estas garantiata, sed mi agnoskas ke tiom longan silenton eĉ ne mi antaŭkalkulis.

Mi ne enuigos per miaj lamentadoj. Hodiaŭ plu estas mia jubilea naskiĝtago kaj tio sufiĉas por reveki la aferon. Sed mi aldonos ion plian: antaŭ nelonge mi estis intervjuita de la fama brazila Dĵ, Roger Grilo, konata sub la artista kromnomo Roĝer Borĝes kaj kiu nuntempe loĝas en Madrido. Li ĵus metis je la dispono de la esperantistaro sian duan podkaston kiu estis dediĉita al Hispanujo, kaj kiun mi kontribuis per miaj vortoj. Estis krome intervjuita Farri, muzikisto de Kaj Tiel Plu kaj Karles Berga, la ĉefhomo de Pasporta Servo en Katalunujo.

Se vi deziras iom scii pri mia pasinteco kiel rokmuzikisto, do, aŭskultu la programon!

Hodiaŭ estas festotago en mia lando. Oni celebras la 27an jubileon de la referendumo kiu aprobis la kurantan Konstitucion. Do, prifestinda tago ĉar tiu evento certe estas mejloŝtono de la transiro de diktatoreco al demokratio.

Tamen hodiaŭ estas mardo kaj do hieraŭ lundo. Tio pelas multajn al konsidero feriigi ankaŭ la lundon tiel ke oni pontas la feritagojn mardon kaj dimanĉon, tiel ke estiĝas kvar sinsekvaj feriaj tagoj, taŭgaj por mezgranda vojaĝo. Fakte, tiun feriigon multaj sukcesas atingi pro diversaj kialoj: interkonsento kun la estroj, ŝuldita festotago, subita "malsaniĝo", ktp. Kiam mardo aŭ ĵaŭdo estas feriaj, oni parolas pri "feripontoj".

Retamen, postmorgaŭ, ĵaŭdo, estos ankaŭ feria! Ĉi-okaze temas pri religia (?) festo, ĉar oni celebras la kaprican dogmon, starigitan de la iama Papo en 1854, pri la senmakula konciptiĝo de Virgulino Maria. Do, ambaŭ, mardo kaj ĵaŭdo, estas feriaj, kaj la tento feriigi lundon kaj merkredon kaj vendredon, tiel atingante dek sinsekvajn feritagojn, estas grandega. Oni nomas tion "feripontego" aŭ "akvodukto".

Tia feriemo instigas al mi du pensojn:

La produktivo de la lando draste falas pro tiuj kromferioj (krom en turisma sektoro!) Sed, anstataŭ reordigi la naciajn feritagojn, tiel ke ili ne koincidu en maloportunaj tagoj, la regantoj ne faras ion ajn. La vojaĝagentejoj protestus se registaro prenus decidon, kiun jam prenas aliaj landoj, ŝovi la mardajn/ĵaŭdajn feritagojn al lundoj/vendredoj respektive. Oni argumentas, favore al tiu feriemo, ke hispanaj laboristoj laboras kutime preter la deĵora tempo. Sed laŭ mi, la solvo estu labori ene de la deĵortempo kaj ferii la oportunajn tagojn, ne pli.

La feriigo de la 8a de decembro, pro la "senmakula konciptiĝo" estas aparte absurda kaj forfaliginda, ĉar kiel religia festo ĝi estas absolute kaprica kaj tradici-manka. Kaj, ĉar romkatolika celebrindaĵo, ĝi ne interesas alireligiulojn aŭ sendiulojn; tiuj lastaj eble konsentos pri aliaj katolikaj festoj, sed ne pri tiu "senmakula konciptiĝo". Fakte, ĝi ne estas feritago en aliaj romkatolikaj landoj! Bv. komenti sube pri la feriigo de la 8a de decembro en via lando.

Provizore, mi laboris lunde kaj plu laboros merkrede kaj vendrede.

Jam metite en ĥoraj aferoj, mi rakontos al vi ŝercanekdoton pri sopranoj, kiu estas tre popularaj en la ĥor-movado de mia lando.

Sendube vi scias ke ĝenerale sopranoj —la virinoj kiuj kantas la plej altan voĉon— estas tre divaj(1): ili sentas sin kiel neprulojn por sukcesigi kiun ajn ĥoran aferon (fakte, komponistoj submetas al sopranoj la plej karakterizan melodion, fake, diskanton). Do, jen la ŝerco:

En kio diferenciĝas teroristo de soprano? Nu, kun teroristo eblas provi interkonsenton...

(1) Diva, bonega neologismo (se entute ĝi estas tia!). Venas de la tempoj de María Callas. Ĝi aludas al la troa memfiero, aroganteco kaj kapriceco de genia artisto.